دریای سرخ از گرمترین و شورترین آبهای جهان است. دریای سرخ بطور معمول، به رنگ سبز و آبی بسیار روشن است اما به دلیل تغییر رنگی که در آب این دریا ایجاد می گردد، به آن دریای سرخ گفته می شود. در واقع، رنگ سرخِ این دریا بدلیل وجود نوعی جلبک به نام خاک اره دریایی اریتره، در آن است. هنگامی که این جلبکها میمیرند، آب را به رنگ قهوهای مایل به قرمز تبدیل میکنند. بنابراین دریای سرخ همیشه قرمز نیست، بلکه با مرگ این جلبکها تغییر رنگ می دهد.
دریای سرخ مرزی طبیعی بین کشورهای مختلف است. در یک سمت آن مصر، سودان و اریتره قرار دارند و در سمت دیگر عربستان سعودی و یمن دیده می شوند. پهناورترین قسمت دریای سرخ حدود ۱۹۰ مایل یا چیزی حدود ۳۰۴ کیلومترعرض دارد و کل مساحت آن تقریباً ۴۵۰،۰۰۰ کیلومتر مربع است.
به لحاظ زمینشناسی، دریای سرخ در یک شکاف بزرگ یا گسل فرونشسته در پوسته زمین واقع شده که حدفاصل میان دو بخشِ بزرگ از زمین، یعنی عربستان و شمال آفریقا است. این دریا در شمال، به دو بخش تقسیم میشود: خلیج سوئز در شمال غرب و خلیج عقبه در شمال شرق. خلیج سوئز نسبتاً کمعمق است. عمق آن بین ۱۸۰ تا ۲۱۰ فوت حدود ۵۵ تا ۶۴ متر است. این خلیج با یک دشت ساحلی وسیع هم مرز است. در مقابل، خلیج عقبه با عمقی حدود ۵۵۰۰ فوت معادل ۱۶۷۶ متر، دارای دشتی باریکی است.
با حرکت به سمت جنوبِ دریای سرخ، تنگه باب المندب در مسیری پر پیج و خم دیده می شود. این تنگه، دریای سرخ را به خلیج عدن وصل میکند. خلیج عدن نیزبه نوبه خود به دریای عربی متصل است.
اهمیت استراتژیکی
در طول تاریخ، دریای سرخ نقش مهمی در شبکه جهانیِ آبها بازی کرده است. این دریا، مدیترانه را به اقیانوس هند متصل میکند. موقعیت استراتژیک آن و نقاط باریک مهمی که به عنوان نقاط تنگی شناخته میشوند، نظرفاتحان بزرگی مانند اسکندر مقدونی و ناپلئون را به خود جلب کرده است. با افتتاح کانال سوئز، دریای سرخ اهمیت استراتژیک بیشتر و از نظر ژئوپولتیکی نقشِ برجسته تری یافت.
این دریا باین دلیل اهمیت حیاتی دارد که یک مرز طبیعی بین سواحل شرقی آفریقا و شبه جزیره عربستان در غرب محسوب می شود. دریای سرخ، مسیر فوقالعاده مهمی برای جابجایی کالا، بهویژه نفت، از باب المندب در جنوب به سمتِ کانال سوئز در شمال، است. از آنجا که جهان هنوز به شدت به نفت وابسته است، این مسیر برای نقل و انتقالِ چنین کالای ارزشمندی، از خلیج فارس بسیار حیاتی است. حدود ۱۲٪ از کلِ تجارت جهانی و ۳۰٪ از ترافیک کانتینری در سرتاسر جهان هر ساله از کانال سوئز عبور میکند و کالاهایی به ارزش بیش از ۱ تریلیون دلار در اینجا جابجا می شود. این موضوع به وضوح نشان میدهد که دریای سرخ با کمک به حمل و نقلِ کالا در سطح جهان، نقش بزرگی در اقتصاد جهانی ایفا میکند.
از طرف دیگر، دریای سرخ محل اتصالِ دو آبراه مهم جهان، یعنی کانال سوئز و تنگه بابالمندب است. این دریا در شمال از طریق کانال سوئز که یک آبراه مصنوعیست، به دریای مدیترانه وصل میشود. از زمان افتتاح کانال سوئز در سال ۱۸۶۹، این کانال به یکی از مهمترین مسیرهای تجارت جهانی تبدیل شد و توانست فاصلهی بین اروپا و جنوب آسیا را به طور قابل توجهی کاهش دهد و نیاز کشتیها به طی کردن مسیر طولانی دماغهی جنوبی آفریقا را مرتفع سازد.
در حال حاضر، هیچ جایگزین مناسبی برای کانال سوئز وجود ندارد، اما پیشنهادی برای ساخت کانال بن گورین توسط اسرائیل داده شده است. حتی اگر راه اندازیِ یک کانال جایگزین به واقعیت بپیوندد، دریای سرخ همچنان شاهراه حیاتی باقی خواهد ماند، زیرا کشتیها در هرحال می بایست از دریای سرخ عبور کنند.
تنگه باب المندب که یک گذرگاه باریک در جنوب دریای سرخ است، این دریا را از خلیج عدن جدا میکند. این تنگه برای کنترل بخش اعظمی از نقل و انتقالات میان اقیانوس هند و دریای مدیترانه که از کانال سوئزمی گذرند، حیاتی است.
جیبوتی به دلیل موقعیت استراتژیک خود، میزبان چندین پایگاه نظامی خارجی نزدیک به تنگه باب المندب است. این پایگاهها مسوولیتِ نظارت و تامینِ امنیتِ ناوبری کشتیها را در این منطقه برعهده دارند. هرگونه اختلال در این منطقه عواقب شدیدی برای اقتصاد جهانی خواهد داشت.
دریای سرخ دارای اکوسیستم غنی و متنوعیست که میزبان بیش از ۱۲۰۰ گونه ماهی میباشد. فراتر از اهمیت اکولوژیکی آن، دریای سرخ به دلیل ذخایر قابل توجه نفت و مواد با ارزش، بلحاظ اقتصادی نیز بسیار ارزشمند است.
منبع
https://youtu.be/4vRtXY-iFnc?si=Vzdwdc0_w-4UGvG2
